Cudza rura na Twojej działce

Ważne orzeczenie Sądu Najwyższego. Postanowienie SN z dnia 16 lipca 2025 r. sygn. akt. I CSK 3934/25 Stan faktyczny. Sprawa dotyczyła zasiedzenia służebności przesyłu przez spółkę komunalną, która od ponad 30 lat eksploatowała rurę kanalizacyjną przebiegającą pod prywatną działką. • Sąd Rejonowy uznał zasiedzenie, wskazując na wieloletnie korzystanie z instalacji. • Sąd Okręgowy nie podzielił tej oceny, powołując się na art. 292 k.c., który wymaga, by urządzenie było trwałe i widoczne. W tym przypadku rura była ukryta w ziemi i nie miała żadnych zewnętrznych oznaczeń, więc właściciele mogli nie wiedzieć o jej istnieniu. Zasądzono im 20 tys. zł odszkodowania. • Spółka komunalna argumentowała w skardze kasacyjnej, że „widoczność” można ustalić na podstawie dostępnych map. • Sąd Najwyższy oddalił skargę, podkreślając, że ograniczeń prawa własności nie można domniemywać, a wykładnia przepisów musi respektować konstytucyjną ochronę własności. Właściciele nie mieli realnej możliwości dostrzeżenia urządzenia, które było głęboko zakopane i nieoznaczone.Wyrok SN ma znaczenie dla właścicieli gruntów – samo istnienie podziemnej instalacji, jeśli nie jest widoczna ani sygnalizowana, nie prowadzi automatycznie do zasiedzenia służebności przesyłu. Skutki orzeczenia dla właścicieli nieruchomości Temat: Zasiedzenie służebności przesyłu – co powinien wiedzieć właściciel gruntu 1. Czym jest służebność przesyłu? To prawo przedsiębiorstwa przesyłowego (np. energetycznego, gazowego, wodociągowego, kanalizacyjnego) do korzystania z cudzej nieruchomości w zakresie posadowienia i eksploatacji urządzeń przesyłowych. 2. Czy można zasiedzieć służebność przesyłu? Tak – ale tylko wtedy, gdy urządzenie jest trwałe i widoczne (art. 292 k.c.). - Widoczność oznacza, że właściciel mógł realnie dostrzec urządzenie w terenie i dowiedzieć się o jego przebiegu. - Urządzenia ukryte w ziemi (np. rury, kable), jeśli nie mają oznaczeń w terenie, co do zasady nie spełniają tej przesłanki. 3. Ostatni wyrok Sądu Najwyższego (2025 r.) - Zakopana rura kanalizacyjna bez oznaczeń nie może być podstawą do zasiedzenia. - Ograniczenia własności nie można domniemywać – wątpliwości interpretuje się na korzyść właściciela gruntu. 4. Co powinien zrobić właściciel nieruchomości? - Regularnie sprawdzać mapy geodezyjne dostępne w starostwie lub gminie. - Jeśli zauważy instalację na swojej działce, niezwłocznie podjąć działania – np. wezwać przedsiębiorstwo do zawarcia umowy i zapłaty wynagrodzenia. - Pamiętać, że żądanie zapłaty lub zakwestionowanie korzystania z gruntu przerywa bieg zasiedzenia. 5. Praktyczny wniosek: Nawet wieloletnia obecność instalacji przesyłowej w gruncie nie zawsze oznacza, że przedsiębiorstwo nabyło prawo przez zasiedzenie. Właściciel wciąż może skutecznie domagać się wynagrodzenia za korzystanie z jego nieruchomości.